Mantelzorg steeds belangrijker voor de zorg van morgen
Rapport ‘Mantelzorg in beweging’ van SCP
De vraag naar zorg groeit. Dat komt onder meer door de vergrijzing en het toenemende aantal ouderen dat zelfstandig woont. Tegelijkertijd lopen de personeelstekorten in de zorg verder op. Dat maakt mantelzorg steeds belangrijker om de zorg betaalbaar en toegankelijk te houden. Uit recent onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt dat steeds meer Nederlanders mantelzorg verlenen. Maar ook dat de druk op mantelzorgers toeneemt.
In dit artikel de highlights van de cijfers. Die komen uit de samenvatting van het rapport ‘Mantelzorg in beweging’, kerncijfers en trends 2014-2024. Daarmee geeft het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) inzicht in de recente cijfers en ontwikkelingen rondom mantelzorg.
Conclusie onderzoek
De cijfers laten zien dat mantelzorg een steeds grotere rol speelt in de samenleving en een belangrijke pijler vormt onder de zorg en ondersteuning. Tegelijkertijd is het aantal mensen met een ernstige belasting toegenomen. Vooral ouders van kinderen met een beperking, ouderen, jongvolwassenen en werkende mantelzorgers verdienen extra aandacht. Goede ondersteuning en passende regelingen zijn daarom belangrijker dan ooit.
Zorgzame wijken
Mantelzorg is dus inmiddels veel meer dan een persoonlijke aangelegenheid; het raakt en steunt ons als hele maatschappij. Dat is een van de redenen waarom we in Gorinchem met elkaar de beweging naar zorgzame wijken maken. En vanuit de ISV inzetten op meer naar elkaar omkijken, ook naar mantelzorgers.
Normaliseren
Daarnaast zetten we in Gorinchem in op het normaliseren van mantelzorg. Het is belangrijk dat het ‘normaal’ wordt om die taken te benoemen op het werk. Zodat de mantelzorger samen met de werkgever kan kijken naar oplossingen. Zoals zorgverlof of flexibel werken om uitval te voorkomen.
Highlights van de cijfers
Toename
Het aandeel Nederlanders dat mantelzorg verleent, groeide tussen 2014 en 2024 van 33% naar 39%.
- In 2024 gaat het om ruim 5,5 miljoen mensen, in Gorinchem tussen de tien- en elfduizend.
- Meer dan 1 miljoen mensen geven intensieve mantelzorg (meer dan 8 uur per week).
Mannelijke mantelzorgers
Het zijn vaak vrouwen die mantelzorg geven, maar mannen zijn bezig met een inhaalslag.
- Aandeel mannelijke mantelzorgers steeg van 28% naar 37%.
- Mannen geven vooral vaker niet-intensieve hulp.
Meer mantelzorgers onder 55-plussers
- De sterkste groei vond plaats onder 55-plussers: van 32% naar 43%.
- Vooral 55- tot 64-jarigen helpen vaker hun ouders of schoonouders.
- Bij 75-plussers nam vooral de intensieve zorg aan een partner toe.
Meer risico op overbelasting
- Het aandeel ernstig belaste mantelzorgers steeg van 9,6% naar 11%.
- Vooral jongvolwassenen (18-34 jaar) ervaren meer druk.
- Intensieve hulp, partnerzorg en hulp aan mensen met psychische problemen vergroten het risico op overbelasting.
Mantelzorg in vele vormen
- 79% helpt familieleden.
- 41% ondersteunt een ouder of schoonouder.
- 16% helpt een partner.
- 18% ondersteunt een vriend, kennis of buur.
- Mannen helpen vaker met vervoer, vrouwen vaker met huishoudelijke taken.
Veranderingen in de zorgsituatie
- Meer mantelzorg aan huisgenoten en partners.
- Minder hulp aan mensen in zorginstellingen.
- Meer ondersteuning bij administratie.
- Meer hulp aan mensen met psychische of psychosociale problemen.
Mantelzorg en werk
- Het aandeel werkende mantelzorgers steeg van 73% naar 80%.
- Vooral de combinatie met een voltijdbaan komt vaker voor.