Suïcidepreventie: dichter bij jongeren, dichter bij professionals
Praten over suïcidale gedachten is moeilijk. Voor jongeren en jongvolwassenen zelf, maar vaak ook voor de mensen om hen heen. De gemeente Gorinchem en negen andere gemeenten in de regio willen daar met het regionale suïcidepreventieplan verandering in brengen. Onder andere samen met jullie, de zorgprofessionals. Het plan voorziet in een praktische aanpak die professionals helpt om signalen eerder te zien, het gesprek aan te gaan en beter door te verwijzen.
Sinds 2026 is suïcidepreventie een wettelijke taak voor gemeenten. De GGD Zuid-Holland Zuid ondersteunt gemeenten bij de uitvoering daarvan. Samen met tien gemeenten, inclusief Gorinchem, is een regionaal suïcidepreventieplan opgesteld, met speciale aandacht voor jongeren en jongvolwassenen van 12 tot 27 jaar. In die leeftijdsgroep is de zorg groot en valt veel winst te behalen.
Signalen
Voor zorgprofessionals in Gorinchem raakt dit plan direct aan hun dagelijkse werk. Zij komen jongeren, ouders en gezinnen tegen op momenten waarop het misschien niet goed gaat. Soms zijn signalen duidelijk. Vaker zijn ze klein, verborgen of verpakt in ander gedrag. Een jongere die zich terugtrekt. Een ouder die zich zorgen maakt. Een gesprek waarin iets schuurt, maar nog niet hardop wordt gezegd.
Het plan moet helpen om dat soort signalen eerder op te vangen. Niet door van iedere professional een specialist in suïcidepreventie te maken, maar wel door meer mensen rondom jongeren toe te rusten. Denk aan trainingen zoals Youth Mental Health First Aid en gatekeepertrainingen. Professionals en vrijwilligers leren daarin hoe zij suïcidale gedachten kunnen herkennen, hoe zij het gesprek kunnen openen en waar zij iemand naartoe kunnen verwijzen.
Taboe doorbreken
Een belangrijk doel van het suïcidepreventieplan is ook om het taboe te doorbreken. Mentale problemen moeten makkelijker bespreekbaar worden. Zoals je kunt zeggen dat je je been hebt gebroken, zou je ook moeten kunnen zeggen: het gaat niet goed met mij. Of: ik heb donkere gedachten. Dat vraagt om een omgeving waarin mensen durven luisteren én durven doorvragen.
Netwerk belangrijk
Daarom richt het plan zich niet alleen op zorg en hulpverlening, maar ook op het netwerk daaromheen. Scholen, jongerenwerk, sportverenigingen, wijkcentra en andere vertrouwde plekken spelen een belangrijke rol. Juist daar kunnen jongeren of hun naasten laagdrempelig in beeld komen. Niet meteen via zware zorg, maar via iemand die dichtbij staat en weet wat hij of zij kan doen.
Samenhangende aanpak
Voor zorgprofessionals is vooral de samenhang belangrijk. Tot nu toe was er nog geen regionale aanpak voor suïcidepreventie. Met dit plan worden kennis, trainingen, communicatie en doorverwijzing beter op elkaar afgestemd. Regionaal waar dat slim is, lokaal waar dat nodig is. Want hoe dichterbij de inzet plaatsvindt, hoe groter de kans dat jongeren zich gezien en gehoord voelen.
Steviger vangnet
Uiteindelijk draait het plan om veerkracht en verbinding. Om een steviger vangnet rond jongeren en jongvolwassenen. En om professionals die met meer vertrouwen kunnen handelen als zij zich zorgen maken. Niet wegkijken, niet invullen, maar luisteren, vragen stellen en de juiste hulp erbij halen. Met als resultaat dat een jongere met donkere gedachten niet alleen blijft. En dat de mensen om die jongere heen weten wat ze kunnen doen.
Meer informatie
Wil je meer weten over het suïcidepreventieplan en wat het voor jou betekent in jouw werk? Neem contact op met beleidsadviseur preventie en jeugd Wieteke Ridderhof, e-mail w.ridderhof@gorinchem.nl, telefoonnummer (0183) 659 467.