Regionale Energiestrategie (RES)
We gebruiken in Nederland nog veel energie uit gas, olie en kolen. Dat willen we veranderen. We willen overstappen op schone energie zoals wind en zon. Dat heet de energietransitie.
Ook willen we minder energie gebruiken. Energie die we niet verbruiken, hoeven we ook niet op te wekken.
Hoe pakken we dit samen aan?
In het landelijke Klimaatakkoord staat dat Nederland meer duurzame energie moet opwekken. Zo willen we minder CO₂ uitstoten en de opwarming van de aarde beperken. Daarom werken in 30 gebieden in Nederland verschillende partijen samen met inwoners en bedrijven aan een Regionale Energiestrategie (RES). Gorinchem werkt ook samen aan een RES.
Regionale Energiestrategie Alblasserwaard
Gorinchem, Molenlanden, de provincie Zuid-Holland en Waterschap Rivierenland werken samen in de RES Alblasserwaard. We kijken niet alleen naar zon en wind, maar ook naar duurzame warmte, energiebesparing en slimme manieren om ons elektriciteitsnet te gebruiken.
Een nieuw lokaal energiesysteem
De energietransitie gaat niet alleen over het klimaat maar ook over een betrouwbare, lokale energievoorziening. We willen minder afhankelijk zijn van energie uit andere landen. Daarom wekken we meer schone energie op in onze eigen regio, met bijvoorbeeld windmolens en zonnepanelen. En die energie willen we ook zoveel mogelijk zelf gebruiken. We proberen dus opwek en gebruik aan elkaar te verbinden.
Die omschakeling vraagt veel van het elektriciteitsnet. De elektriciteitsvraag groeit sneller dan het huidige net aankan. Daarom zijn extra transformatorhuisjes, grotere verdeelstations en zwaardere kabels nodig. En met elkaar proberen we te grote pieken op het net te voorkomen door verbruik van energie te spreiden en werken we aan slimme oplossingen zoals het delen van energie.
Wat willen we bereiken?
Voor 2030 willen we in de Alblasserwaard 1150 TJ (0,32 TWh) duurzame energie opwekken met wind en zon. De verdeling hierbij is:
- 49% met windenergie (564 TJ)
- 51% met grootschalige zon-op-dak (588 TJ)
Energiebesparing en duurzame warmte zijn daarnaast ook belangrijk om de doelen te halen.
Windenergie
Met windenergie willen we in 2030 bijna de helft van de duurzame elektriciteit opwekken. Een deel komt al van:
- Windpark Giessenwind
- het toekomstige Windpark Groote Haar
Voor het resterende deel zijn extra windlocaties nodig.
De verkenning van de zoekgebieden A15 Oost en Avelingen (uit RES 1.0) is gestopt. In mei 2023 hebben de gemeenteraden van Gorinchem en Molenlanden nieuwe uitgangspunten vastgesteld voor andere locaties. Tussen september 2023 en juni 2024 dachten inwoners en ondernemers actief mee over mogelijke plekken voor windmolens.
Op 9 juli 2024 hebben de gemeenteraden locatie S (Gorinchem noord, deels in Molenlanden) voorgedragen aan de provincie Zuid-Holland als zoeklocatie voor windenergie. Molenlanden kijkt daarnaast naar alternatieven voor grote windturbines.
Onderzoeken afgerond: twee varianten over
De provincie Zuid-Holland heeft begin 2026 een principebesluit genomen over de gezamenlijke verkenning naar windenergie in Gorinchem noord. Daarbij zijn twee varianten overgebleven: variant A met in totaal vier turbines (de twee al vergunde turbines plus twee extra turbines) en variant B met drie turbines. De gemeente Gorinchem werkt de uitkomsten nu uit in lokaal omgevingsbeleid. Daarna kan een initiatiefnemer in overleg met de omgeving een concreet plan uitwerken en indienen.
U kunt meer lezen op de tijdlijn windenergie Alblasserwaard of op de pagina Verkennen windenergie in Gorinchem. Ook kunt u zich aanmelden voor de nieuwsbrief windverkenning.
Zonne-energie
Zonne-energie levert 51% van de RES-doelen: 588 TJ in 2030. Een deel is al gerealiseerd. Er blijft nog een ambitie over van 346 TJ.
De nadruk ligt op:
- zonnepanelen op daken van boerderijen;
- bedrijfsdaken;
- maatschappelijk vastgoed (bijvoorbeeld scholen);
- woningen van woningcorporaties.
Een klein deel kan komen van kleine zonneparken op het veld.
Daken met minimaal 41 zonnepanelen tellen mee voor de RES-doelen.
Particuliere daken (bijvoorbeeld van woningen) worden gestimuleerd via gemeentelijk beleid. Op de pagina’s over Zon op bedrijfsdaken en Zonnepanelen staat meer informatie voor bedrijven en inwoners.
Warmte
De meeste woningen en gebouwen gebruiken nu nog aardgas voor verwarming en koken. Dat gaat in ongeveer 30 jaar veranderen. Niet ineens, maar stap voor stap en per buurt of dorp.
Gorinchem en Molenlanden onderzoeken duurzame warmteoplossingen en zetten in op isolatie van slecht geïsoleerde woningen.
- Gorinchem werkt integraal aan verduurzaming: isoleren en aardgasvrij maken zo veel mogelijk tegelijk, per gebied. De huidige focus ligt op het (uit)bouwen van het warmtenet in de Gildenwijk.
- De komende jaren gaat Gorinchem per gebied in gesprek met bewoners, gebouweigenaren en ondernemers over duurzame manieren van verwarmen, warm water en koken. Meer informatie staat in de Transitievisie warmte van Gorinchem.
- Molenlanden kiest voor een dorpsgerichte aanpak. Bewoners maken daar samen een plan voor de warmtetransitie. Een voorbeeld is Bleskensgraaf (project Bles2032). Meer informatie staat in de Transitievisie warmte van Molenlanden.
Energiebesparing
We willen samen 20% energie besparen in 2030 ten opzichte van 2021.
Voor inwoners
Energie besparen kan al met kleine stappen:
- korter douchen;
- deuren dichthouden;
- apparaten uitzetten als ze niet gebruikt worden.
Daarnaast kunt u uw huis energiezuiniger maken, bijvoorbeeld door:
- isolatie;
- HR++-glas;
- zuinige installaties.
Soms kost dat geld maar er zijn vaak subsidies of leningen. De investering verdient zich meestal terug. Meer informatie staat op de pagina Energie besparen.
Voor bedrijven
Ook bedrijven kunnen veel energie besparen. Dat:
- verlaagt de kosten;
- is goed voor het milieu;
- vergroot de energiezekerheid.
Bedrijven hebben een wettelijke plicht om energiebesparende maatregelen te nemen die zich binnen een bepaalde tijd terugverdienen. Meer informatie staat op de pagina Duurzame ondernemer.
Meedenken en meedoen
Een duurzaam lokaal energiesysteem in 2050 kan alleen als we het samen doen. Sinds 2019 organiseren we bijeenkomsten waar inwoners, bedrijven en andere partijen mee kunnen denken over energie besparen en opwekken. Dat blijven we doen, omdat de keuzes invloed hebben op onze leefomgeving. Inwoners en ondernemers uit Gorinchem en Molenlanden die vragen hebben of willen meedenken, kunnen mailen naar info@resalblasserwaard.nl.
Financiële participatie
Belangrijk uitgangspunt is dat omwonenden kunnen meeprofiteren van lokale energieprojecten. We vinden het belangrijk dat:
- een deel van de opbrengst in de regio blijft;
- de lasten en lusten eerlijk worden verdeeld.
Dat helpt ook om draagvlak te creëren.
Gemeenten werken aan beleid om te zorgen dat 50% van de projecten in lokaal eigendom komt. En om financiële participatie (meedoen en meeprofiteren) te stimuleren.
Meer weten?
Wilt u meer lezen over de RES Alblasserwaard, het nationale programma of het Klimaatakkoord? Kijk dan bijvoorbeeld bij:
RES Alblasserwaard
- RES 1.0 Alblasserwaard. In dit document staat beschreven hoe we de doelstelling voor 2030 gaan realiseren.
- Voortgangsbericht 2024 RES Alblasserwaard
- Voortgangsrapportage RES Alblasserwaard. Hier leest u waar we staan op 1 juli 2023. Wat hebben er bereikt op het gebied van de vijf pijlers waarop de RES regio zich inzet.
- Infographic voortgangsrapportage RES Alblasserwaard. Op deze infographic zit u in een oogopslag de stand van zaken op 1 juli 2023
Nationaal Programma Energiestrategie (NPRES)
- Website Regionale Energiestrategie
- Animaties Regionale Energiestrategie
- De RES webapp – feiten en veelgestelde vragen