Duurzame ondernemer

Duurzaam ondernemen staat in de belangstelling. Steeds meer klanten vragen om duurzame producten of diensten. Maar wat houdt duurzaam of maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) precies in en wat betekent het voor uw bedrijf?

Bij duurzaam ondernemen gaat het om de balans tussen de 3 p’s: people, planet, profit. Bij uw bedrijfsvoering houdt u rekening met de effecten op medewerkers, milieu en maatschappij. Wat dat voor uw bedrijf inhoudt, is sterk afhankelijk van de grootte van uw bedrijf en van de activiteiten. U kunt denken aan allerlei verbeteringen op het gebied van logistiek en het woon-werkverkeer van het personeel. Ook kunt u maatregelen nemen op het gebied van duurzaam inkopen, energiebesparing of de duurzame inzetbaarheid van uw werknemers. Veel informatie is te vinden op het ondernemersplein van de Kamer van Koophandel.

Financiële regelingen

Er zijn voor ondernemers landelijk veel subsidie- en financieringsmogelijkheden. De Subsidie- en financieringswijzer van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) helpt u financiële ondersteuning voor uw plannen te vinden. Geef aan wie u bent en wat u zoekt, en u krijgt een overzicht met regelingen op maat.

Informatieplicht energie

Bedrijven zijn verplicht hun energiebesparende maatregelen door te geven. Dit heet de Energiebesparingsplicht. En vanaf 2023 moeten alle kantoren minimaal energielabel C hebben. Deze maatregelen zijn bedoeld om energiebesparing in Nederland te versnellen.

Stichting Blauwzaam

Veel bedrijven en organisaties uit Gorinchem zijn aangesloten bij Stichting Blauwzaam. De stichting zet zich in voor het verduurzamen van de regio Alblasserwaard en Vijfheerenlanden, zodat het er voor iedereen goed werken, wonen en recreëren is. De duurzame thema’s zijn onder andere:

1. Betere bereikbaarheid.
2. Overgang naar duurzame energie.
3. Een goed functionerende arbeidsmarkt waarin iedereen kan meedoen.
4. Klimaatadaptatie & waterveiligheid en bodemdaling.
5. Vrijetijdseconomie.

Kijk op de website van Blauwzaam voor meer informatie en collectieve acties.

Zon op grote daken

De gemeente Gorinchem werkt samen met de gemeente Molenlanden aan de Regionale Energiestrategie (RES) Alblasserwaard. Onze regio moet in 2030 20% energie besparen en 35% van het totale energiegebruik opwekken via natuurlijke bronnen zoals zon en wind. Het uiteindelijke doel: de Alblasserwaard in 2050 energieneutraal. Zonne-energie speelt een hoofdrol in de plannen van regio Alblasserwaard.

Zonnepanelen zijn voor veel ondernemers aantrekkelijk. Uiteraard vanwege een lagere energierekening en een goed rendement. Maar ook voor een duurzame uitstraling van uw bedrijf en een beter energielabel voor uw pand is zonne-energie interessant.

Is mijn grote dak geschikt voor zonnepanelen?

Doe de dakscan

Overweegt u zonnepanelen en wilt u weten of uw bedrijfsdak groot genoeg is en voldoende zon krijgt? Doe dan de dakscan op de website van Zonnedakje. Deze site geeft ook aan hoeveel panelen er op uw dak passen. Als u meer gedetailleerde informatie wilt, dan kunt u het beste een offerte opvragen bij een installateur. De installateur zal u vragen naar het elektriciteitsverbruik en op basis van uw dakoppervlak- en ligging de terugverdientijd uitrekenen.

Wilt u weten of er belemmeringen zijn voor het plaatsen van zonnepanelen op uw dak? Op de website RVO kunt u op de kaartviewer zien of uw dak geschikt is of en welke belemmeringen er voor uw dak zijn.

Dakbedekking en dakconstructie

Is de dakbedekking binnenkort aan vervanging toe, dan is het verstandig dit eerst te doen en dan pas zonnepanelen te plaatsen. Laat ook de draagkracht van het dak onderzoeken voordat u zonnepanelen gaat plaatsen. Voor de SDE-subsidie is een constructieberekening van uw dak verplicht. Maakt u geen gebruik van de subsidie, dan is het ook verstandig om zo’n berekening te laten maken. U kunt een constructeur inschakelen om een constructieberekening voor u uit te laten voeren. Vraag de constructeur waar zonnepanelen kunnen worden geplaatst. En wat daarvoor nodig is. Soms kan het dak met kleine ingrepen namelijk al worden verstevigd. De zonnig Zuid-Holland-subsidie kan worden aangevraagd voor het versterken van de draagkracht in verband met het plaatsen van zonnepanelen.

Asbest

Is uw huis, schuur of gebouw van voor 1994? Dan kan er asbest in het dak zitten. Voordat u zonnepanelen gaat plaatsen, moet asbest door vakmensen verwijderd worden. Twijfelt u of u asbest op uw dak heeft? Vraag een gratis proefmonster aan via duurzaam@gorinchem.nl. En kijk voor meer informatie op de pagina Asbest

De provincie Zuid-Holland heeft een subsidie voor het verwijderen van asbest in combinatie met zonne-energie.

Niet zelf investeren? Stel uw dak ter beschikking!

Als u als ondernemer niet zelf wilt investeren in zonnepanelen, kunt u uw bedrijfsdak ter beschikking stellen. Bijvoorbeeld aan een lokale energie-coöperatie. Inwoners in de omgeving kunnen dan participeren in het coöperatieve zonnedak. De landelijke koepelorganisatie van energie-coöperaties, Energie Samen, heeft een overzicht van de lokale energiecoöperaties uit de regio Alblasserwaard op haar webpagina. Provincie Zuid-Holland heeft een subsidie voor het ter beschikking stellen van het dak aan een lokale energiecoöperatie, zodat dit concept voor dakeigenaren interessant is. Kijk voor meer informatie op de website Zonnig Zuid-Holland.

Maatschappelijk vastgoed

RVO heeft tips, aandachtspunten en een beslisboom voor het plaatsen van zonnepanelen op maatschappelijk vastgoed op een rij gezet in deze publicatie.

Heeft u een vergunning nodig?

In sommige gevallen heeft u een omgevingsvergunning nodig voor het plaatsen van zonnepanelen. Bijvoorbeeld voor het plaatsen van zonnepanelen op een monument of in het historische centrum binnen de vesting. Een omgevingsvergunning vraagt u online aan via het Omgevingsloket van de Rijksoverheid. Kijk op de pagina Omgevingsvergunning voor meer informatie.

Netcapaciteit

Netcongestie in Gorinchem

Als er onvoldoende elektriciteitsnetcapaciteit in de regio aanwezig is, spreken we van netcongestie. In Gorinchem is sinds 2 oktober 2023 sprake van netcongestie voor de afname van grootgebruikers. Lees meer hierover op de website van Stedin.

De netcongestie heeft nu nog geen gevolgen voor zonne-energie. Er is nog wel capaciteit voor het terugleveren van zonne-energie op het elektriciteitsnet.

Stedin

Netbeheerder Stedin is verantwoordelijk voor het verzwaren van het elektriciteitsnet in onze regio. Betrek daarom Stedin al voor de uitvoering bij uw plannen.

Transportindicatie is geen garantie voor aansluiting

Als u gebruik maakt van de SDE++ -subsidie, dan is een transportindicatie verplicht. Maar let op: een transportindicatie is nog geen garantie voor aansluiting van uw installatie op het moment dat u over wilt gaan tot uitvoering. Regel daarom na het positief subsidiebesluit eerst de aansluiting bij de netbeheerder en laat pas daarna de zonnepanelen plaatsen.

Stappenplan voor grootschalige energie-opwek met zonnepanelen

Bent u grootverbruiker en van plan om grootschalig zonne-energie op te wekken en terug te leveren? Volg dan het stappenplan. Dit hebben we samen met netbeheerder Stedin ontwikkeld. Zo zorgt u ervoor dat u op tijd weet of er voldoende netcapaciteit is voor uw project of dat eerst lokale verzwaring van het net nodig is.

1. Onderzoek of en hoeveel zonnepanelen u wilt plaatsen

2. Informeer Stedin over uw plannen

• Informeer het Kenniscentrum Duurzame Opwek (KDO) van Stedin over uw plannen via kdo@stedin.net
• Wilt u gebruik maken van de SDE++-subsidie? Vraag dan een transportindicatie aan bij Stedin. Let op: een transportindicatie die nodig is voor de subsidieaanvraag is nog geen garantie voor aansluiting van uw installatie op het moment dat u over wilt gaan tot uitvoering.

3. Vraag subsidie aan

Vraag subsidie zonnepanelen bedrijfsdaken aan en wacht op de uitslag.

4. Regel na het positief subsidiebesluit de aansluiting bij de Stedin

Bij een positief subsidiebesluit, wacht u met de aanschaf en plaatsing van de zonnepanelen. Eerst vraagt u een nettoets aan bij Stedin. Dit kan via kdo@stedin.net

Stedin voert dan een Nettoets uit om te controleren of er voldoende capaciteit is voor uw aanvraag. Als de capaciteit van de bestaande elektriciteitsaansluiting niet geschikt is voor de opwek van uw zonnepaneleninstallatie, kunt u een wijziging (verzwaring) van de aansluiting aanvragen.

Tip: Soms is het gunstig om een tweede electriciteitsmeter achter de bestaande aansluiting te plaatsen. Hiermee kunt u een tweede energieleverancier kiezen alleen voor de opwek. Energieleveranciers betalen niet allemaal hetzelfde voor teruggevorderde stroom. U heeft dan een energieleverancier voor opwek en één voor afname van elektriciteit.

5. Laat de zonnepanelen plaatsen en meld deze aan

Als u voldoende capaciteit heeft voor uw aanvraag, kunt u de zonnepanelen aanschaffen en plaatsen. U bent wettelijk verplicht uw zonnepaneleninstallatie te registreren:

1. Installaties tot 1 MW registreert u in het landelijke register. In dit register zijn alle gegevens vastgelegd van installaties die elektriciteit produceren.
2. Installaties vanaf 1 MW registreert Stedin voor u. Stuur een mail naar kdo@stedin.net met daarin:

• het vermogen van de installatie;
• de Hoofd-EAN van de aansluiting, en
• de naam van uw bedrijf.

Maakt u gebruik van de SDE++subsidie? Als de opwekinstallatie en de bijhorende bemetering is geplaatst, meld deze dan aan bij CertiQ. Gebruik de productie-installatie EAN code die u van Stedin ontvang bij uw aanmelding. De Garanties van Oorsprong die CertiQ verstrekt, zijn in Nederland het enige geldige bewijs dat energie duurzaam is opgewekt. Dit bewijs heeft u nodig om de exploitatiesubsidie te ontvangen.

6. Stedin keurt u goed als producent van duurzame energie

Na de aanmelding bij CertiQ neemt Stedin contact met u op om de aard, omvang en het eigendom van de installatie vast te stellen. Hiervoor heeft Stedin de volgende documenten nodig:

• De subsidietoezegging van RVO.
• Een document waaruit het opgestelde vermogen blijkt. Bij een installatie voor zonnepanelen gaat dit om de hoeveelheid zonnepanelen en het vermogen per paneel. U kunt hiervoor bijvoorbeeld de offerte sturen die u heeft ontvangen.
• Een document waaruit blijkt dat u de eigenaar bent van de installatie. Denk hierbij aan een factuur en betaalbewijs of een getekende opdrachtbevestiging.

Let op! Stedin kan u alleen goedkeuren als u ons alle gevraagde documenten stuurt en de meetinrichting compleet is.

7. De subsidie gaat in en Stedin stuurt de meetwaarden naar CertiQ

Na de goedkeuring geeft Stedin de informatie door aan CertiQ. CertiQ controleert de vaststelling en geeft dit door aan RVO. Hierna start de subsidie. Stedin stuurt de gemeten productie door naar CertiQ.

Goed om te weten

Dit stappenplan is puur gericht op netcapaciteit en niet op het hele proces om zonnepanelen te plaatsen. Andere zaken die u hiervoor o.a. moet regelen zijn bijvoorbeeld vergunningen of dakconstructieonderzoek. Kijk voor meer informatie hierover op de pagina Zon op bedrijfsdaken.

Zonneprojecten buiten bedrijfsgebouwen

Duurzaamheid wordt steeds belangrijker voor de toekomst van bedrijven. Het opwekken van zonne-energie biedt ondernemers kansen om energieneutraal te worden, CO₂-uitstoot te verminderen en bij te dragen aan een schonere wereld. Dat kan bijvoorbeeld zo:

• de meest eenvoudige oplossing is het installeren van zonnepanelen op een bedrijfsgebouw. Dat kan meestal zonder vergunning;
• het opwekken van zonne-energie op niet-gebouwgebonden locaties zoals op (landbouw)grond of op water.

Initiatieven in Gorinchem

Hoewel Gorinchem over een beperkt buitengebied beschikt en gedeeltelijk gelegen is in het Groene Hart zijn er partijen die binnen de gemeentegrenzen zonneprojecten op (landbouw)grond willen opzetten. Naast deze initiatieven zien we ook nieuwe ontwikkelingen met zonneprojecten boven parkeerplaatsen, op water en op terreinen bij bedrijven.

Toetsingskader voor zonneprojecten buiten bedrijfsgebouwen

Voor het realiseren van zonneprojecten buiten bedrijfsgebouwen in Gorinchem heeft de gemeente een specifiek toetsingskader ontwikkeld. Dit kader helpt om op een efficiënte en verantwoorde manier zonne-energieprojecten in de stad op te zetten.

Wat is het toetsingskader?

Het toetsingskader voor zonneprojecten op niet-gebouwgebonden locaties is een set criteria en richtlijnen die door gemeente Gorinchem wordt gebruikt om zonneprojecten te beoordelen. Dit kader zorgt ervoor dat zonneprojecten:

• duurzaam en verantwoord worden ontwikkeld;
• ruimtelijke inpassing in de omgeving hebben;
• bijdragen aan lokale en regionale klimaatdoelen zoals vastgelegd in de Regionale Energiestrategie (RES) Alblasserwaard.

Regionale Energiestrategie (RES) en de Zonneladder

Het toetsingskader steunt gedeeltelijk op afspraken die gemaakt zijn binnen de Regionale Energiestrategie Alblasserwaard samen met RES partner gemeente Molenlanden en provincie Zuid-Holland, maar ook op lokaal gemaakte keuzes. Binnen de RES heeft het stimuleren en realiseren van zon op grote daken met meer dan 40 panelen prioriteit. Dit sluit aan bij de Zonneladder zoals bepaald vanuit het Ministerie van Klimaat en Groene Groei.

Hoe past het toetsingskader in de Zonneladder:

• De Zonneladder geeft de voorkeursvolgorde aan voor het grootschalig aanbrengen van zonnepanelen. Zo moeten zonnepanelen eerst op daken van gebouwen gelegd worden voordat zonnevelden op (landbouw)grond in overweging worden genomen.
• Het toetsingskader gaat over initiatieven die lager op de Zonneladder staan, maar waarvoor we wel de deur op een kier willen zetten. Gemeente Gorinchem stelt met dit toetsingskader voorwaarden aan projecten die met zonnekracht duurzame energie opwekken. Deze kaderstelling gaat over alle toepassingen van zonne-energie buiten opstellingen op daken.

Typen zonneprojecten

De gemeente onderscheidt twee typen zonneprojecten:

1. Projecten gekoppeld aan een bestaande bedrijfsactiviteit: Deze projecten zijn verbonden aan bestaande bedrijfsactiviteiten, maar kunnen ook energie leveren aan nabijgelegen bedrijven.
2. Losstaande projecten: Dit zijn meestal nieuwe initiatieven waarbij stroom of warmte geleverd wordt aan partijen buiten de projectlocatie. Deze projecten leggen een nieuw beslag op de beperkt beschikbare ruimte. Dergelijke projecten in het buitengebied moeten in RES-verband met goedkeuring van provincie Zuid-Holland worden aangewezen als zoeklocatie zonne-energie.

Voorwaarden voor vergunningverlening

Voor zonne-installaties die niet op daken worden geplaatst, is een omgevingsvergunning vereist. Om in aanmerking te komen voor een omgevingsvergunning, moeten zonneprojecten voldoen aan de volgende voorwaarden:

• Daken eerst benutten. Bedrijven moeten eerst hun daken op eigen terrein optimaal te benutten voordat op andere terreindelen zonne-installaties worden geplaatst. De jaaropbrengst van de zonne-installatie mag de elektriciteitsvraag van het betreffende bedrijf niet overtreffen, tenzij er sprake is van directe levering aan buurbedrijven.
• Landschappelijke inpassing. Een zonneproject moet altijd een goede landschappelijke inpassing krijgen. De landschappelijke inpassing wordt beoordeeld door gemeentelijke stedenbouwkundigen en ecologen en provincie Zuid-Holland. Projecten die bijdragen aan groenblauwe dooradering krijgen voorrang. Dit wil zeggen dat de provincie inzet op een stedelijke structuur waarin voldoende groen en water aanwezig zijn om de leefbaarheid, gezondheid en natuurwaarden te behouden en te versterken, ook in tijden van extreme wateroverlast, extreme droogte en hitte.
• Dubbel ruimtegebruik. De locatie waar een zonneproject wordt gerealiseerd dient ook nog een ander nuttig doel te dienen dat er daarvoor nog niet was.
• Minstens 50% lokaal eigendom. Dit kan betekenen dat de opgewekte stroom of warmte geheel voor eigen gebruik zijn. Het kan ook betekenen dat een project bijvoorbeeld samen met een lokale energiecoöperatie wordt gefinancierd.
• Maximaal 2 hectare effectieve oppervlakte. Uitgaande van de afspraken in de Regionale Energiestrategie (RES) mogen zonnevelden in het buitengebied niet groter zijn dan 2 hectare effectieve oppervlakte. Locaties bij bestaande bebouwing of met een functie anders dan landbouw komen eerder in aanmerking.
• Tijdelijkheid. Projecten die een nieuw beslag leggen op de beschikbare ruimte worden vergund voor maximaal 25 jaar of anders overeengekomen. Na deze periode moet de installatie worden verwijderd. Het gebied moet in de oorspronkelijke staat worden teruggebracht. Aangebrachte voorzieningen ter bevordering van de biodiversiteit moeten echter gehandhaafd blijven na verwijdering van de technische installatie.

Uitgesloten locaties

Locaties waar geen zonnepanelen mogen worden geplaatst:

• Gebieden met een natuurfunctie.
• Op stromend water of water met een recreatieve functie.
• In het beschermd stadsgezicht, tenzij op dak maar dan wel onder de daar geldende regels.

Toegestane locaties

Locaties waar we zonnevelden toestaan, mits aan de eerder genoemde voorwaarden wordt voldaan:

• Bij bestaande of vergunde windturbines die met grote zekerheid gerealiseerd gaan worden. Het project moet (grotendeels) binnen het overzwaai gebied van de turbine liggen. Het overzwaai gebied wordt gedefinieerd als de cirkel rond een windturbine met als straal de tiphoogte van een windturbine. Niet meer dan één zonneveld per turbine en maximaal twee per windpark.
• Bij industriële waterbassins en retentiebekkens.
• Boven parkeerplaatsen/solarcarports.
• Veeteeltlocaties waar verticale zonnepanelen worden gebruikt.
• Langs grootschalige infrastructuur op Rijksgronden.

Maatwerk

Bij alle toegestane locaties geldt dat maatwerk per locatie nodig is. Dit betekent dat de aanvrager in gesprek moet gaan met de vergunningverleners van de gemeente om de projectvoorwaarden nader uit te werken voor een specifieke locatie. Wanneer het samenvoegen van twee zonnevelden van 2 hectare bij een windpark leidt tot een verbeterde landschappelijke inpassing, dan is dat toegestaan onder maatwerk.

Interesse in het opzetten van een zonneproject in Gorinchem?

Neem vandaag nog contact op met de gemeente via een mail naar duurzaam@gorinchem.nl. Wij geven u graag advies over en ondersteuning bij de aanvraagprocedure.